Bron:AD 

ASSADEMONSTRATIES CNN, The New York Times, de BBC: de websites van toonaangevende internationale media brengen de escalerende massademonstraties in Hongkong allemaal als het belangrijkste nieuws. De media in China reppen echter met geen woord over de gespannen situatie en de grootste politieke crisis sinds jaren in de Chinese havenstad. 

Het Chinese staatspersbureau Xinhua en de China Daily berichten vanmiddag uitgebreid over een bezoek van president Xi Jinping aan Kirgizië en Tadzjikistan. De Engelstalige Chinese krant Global Times opent met een beschouwing over de verinnigde samenwerking tussen China en Rusland.

Die krant, een spreekbuis van de Chinese overheid, toont op zijn homepage wél twee nieuwsartikelen over Hongkong. Het ene gaat over een beroemd Chinees schilderij uit de elfde eeuw dat tentoongesteld wordt in de metropool. Het tweede is een commentaar met de strekking: niemand geeft zoveel om Hongkong als China. De demonstranten (die overigens niet letterlijk worden genoemd) zijn volgens de krant opgehitst door de VS en andere mogendheden die gebaat zijn bij onrust in de voormalige Britse kroonkolonie.

Bij de botsingen tussen politie en demonstranten in Hongkong zijn volgens een plaatselijk tv-station 72 gewonden gevallen die in ziekenhuizen zijn opgenomen.

Het doodzwijgen van de crisis in Hongkong was te verwachten, zegt China-deskundige Frans-Paul van der Putten van instituut Clingendael. ,,De demonstraties in Hongkong zijn een typische reden waarom de censuur in China bestaat. De Chinese overheid heeft de controle over wat er bekend wordt over maatschappelijke onrust in het land. In China zelf zou zo’n grote politieke demonstratie niet mogelijk zijn.’’

Angst

De angst dat China een einde maakt aan de relatieve vrijheid van de 7,4 miljoen inwoners van de semi-autonome regio Hongkong, is de reden dat mensen er massaal de straat op gaan. De demonstraties begonnen afgelopen weekend als protest tegen een wetswijziging die het mogelijk maakt om verdachten van misdrijven in Hongkong te laten berechten op het Chinese vasteland. Dat is de opmaat voor de Chinese autoriteiten om politieke dissidenten de mond te snoeren, vrezen tegenstanders: zij kunnen zo makkelijker achter de tralies worden gezet.

De behandeling van de omstreden wetswijziging werd woensdagochtend uitgesteld. Maar dat belette de overwegend jonge demonstranten niet om een veldslag aan te gaan met de politie. Ze gooiden met stenen, flessen en andere projectielen naar de agenten, die traangas inzetten om te voorkomen dat het parlement van de stad werd bestormd.

Met mondkapjes, hoofddeksels en paraplu’s probeerden veel demonstranten uit het zicht te blijven van de camera’s met gezichtsherkenning. Die gebruikt de Chinese overheid om te surveilleren voor het sociale kredietsysteem dat burgers in de gaten houdt die politiek onbetrouwbaar worden geacht. Omdat demonstreren in China verboden is, vrezen de demonstranten voor reisverboden – of ernstigere repercussies.

Great Firewall

De homepage van de Global Times (woensdagmiddag Nederlandse tijd) © screenshot

Ook de Chinese muur van de internetcensuur doet zijn werk. Op Weibo, het Twitter van China, worden zoektermen die gerelateerd zijn aan de protesten in Hongkong gecensureerd, meldt persbureau Reuters. Via de ‘Great Chinese Firewall’ hebben de Chinese autoriteiten strakke controle over sociale media. Buitenlandse platforms zoals Facebook en Twitter zijn er niet toegankelijk. ,,Vanaf het moment dat China mee ging doen met internet, hebben de autoriteiten nagedacht over hoe ze controle kunnen houden over wat inwoners te zien krijgen’’, verklaart Van der Putten. ,,De controle leek wat minder streng te worden naarmate China economisch verder integreerde in de wereld. Maar sinds Xi Jinping in 2012 president werd, is de censuur aangescherpt.’’

De Great Chinese Firewall valt weliswaar te omzeilen (met een vpn-verbinding), maar daar wordt niet massaal gebruik van gemaakt, zegt Van der Putten. ,,De interesse om buitenlandse nieuwsmedia te volgen, is in China niet zo groot. Veel Chinezen twijfelen weliswaar aan wat de staatsmedia zeggen, maar zij denken dat westerse media ook niet onafhankelijk zijn.’’

Parapluprotesten

In het kapitalistische Hongkong ligt dat anders. Om buitenlandse bedrijven niet af te schrikken, behield  het financiële hart van Azië zijn eigen sociale, politieke en rechtssysteem toen de stad in 1997 door Groot-Brittannië aan China werd teruggegeven. Dat zogeheten ‘one country, two systems’-principe zou voor vijftig jaar gelden. Maar sinds Xi Jinping aan de macht is, wordt daar steeds meer aan getornd. De president is als de dood dat het vrijgevochten Hongkong een broeinest wordt voor krachten die de macht van de heersende communistische partij ondermijnen. Daarom verstevigt Peking zijn greep op de stad.

Het parlement bestaat inmiddels grotendeels uit spreekbuizen van Peking. De leider van Hongkong, Carrie Lam, is niet gekozen door het volk maar benoemd door een elitecommissie die nauwe banden heeft met de communistische partij. Tegen tegenstanders wordt harder opgetreden. Zo werden de aanvoerders van de pro-democratische ‘parapluprotesten’ die het openbare leven in 2014 maandenlang ontregelden, gevangengezet. In 2015 verdwenen boekverkopers die roddelboekjes verkochten over de Chinese leiders. Zij doken op in een politiecel op het Chinese vasteland en werden beschuldigd van het lekken van staatsgeheimen. In mei verleende Duitsland twee activisten uit Hongkong die voor hun vrijheid vreesden, politiek asiel.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here