Bron:destentor.nl

Door:Lex van Kooten 

Foto:Kevin Hagens

Het waterstoftijdperk begint en Nederland zit vooraan. Met Hollandse handelsgeest gaan we dat varkentje in eigen land en internationaal wassen. Onze waterstofbedrijven komen voor het overgrote deel uit Gelderland en zijn in de wereld top of the bill. Eerste stop: China.

,,In heel Nederland rijden er zes bussen op waterstof. In de Chinese miljoenenstad Wuhan willen ze er bij wijze van proef tweeduizend laten rijden.” Judith van de Bovenkamp van ontwikkelingsmaatschappij Oost NL laat er geen misverstand over bestaan: de Gelderse waterstof-handelsmissie naar China, komende week, is van immens belang. ,,Gelderland kan bijna de hele waterstofketen – van productie, opslag en de motor tot en met tankstations – naar China brengen. Wij kunnen bieden wat zij willen.”

Waar Nederland nog treuzelt, gaat in China gewoon de knop om: ,,Ze gaan voor waterstof. Subsidies op batterij-elektrische auto’s worden er versneld afgebouwd, die voor waterstofvoertuigen zijn sterk gegroeid”, weet Van de Bovenkamp. Oost NL versterkt de regionale economie in Gelderland en Overijssel, werkt met geld van Rijk en provincies en is een van de organisatoren van de missie.

Vooral Gelderse bedrijven 

Op het lijstje bedrijven dat op waterstofmissie naar China gaat, staan vooral Gelderse bedrijven, zoals HyMove (producent van brandstofcelsystemen, de ‘motoren’ voor bussen) en Nedstack (brandstofcellen) uit Arnhem, maar ook Bronkhorst (meet- en regelapparatuur, Ruurlo), het Eerbeekse Veco (hoogwaardige onderdelen voor brandstofcellen) en keuringsinstituut Kiwa (testen en keuren van allerlei onderdelen voor onder meer waterstof, Apeldoorn). Maar ook bijvoorbeeld de TU Delft en Pitpoint Clean Fuels uit Nieuwegein (leverancier van waterstoftankstations).

Chinamissie

De missie staat onder leiding van de provincie Gelderland en komt op een cruciaal moment voor Nederland – dat zelf aan de vooravond van een energietransitie staat – en China. Of het al meteen tot lucratieve contracten komt, is hoogst onzeker. Meestal, als er een deal komt, wordt dat al ver van tevoren voorgekookt en die aanwijzingen zijn er niet. Verwachting in missiekringen is dat het nu nog bij ‘vertrouwen winnen en wat zachte intentieverklaringen, of misschien heel iets meer dan dat’ blijft. Dat maakt de Chinamissie niet minder interessant. China investeert al heel veel in waterstof.

Van de Bovenkamp: ,,Maar al die onderdelen op elkaar afstemmen en aan elkaar knopen – van productie tot transport, opslag en complete brandstofcelsystemen – daar zijn wij heel goed in. Zo gaan we ons ook presenteren, als een waterstof-coalitie en dat verhaal is veel sterker dan van elk bedrijf apart.”

Goed bezig

Klopt, zegt ook professor David Smeulders, hoogleraar energietechnologie aan de Technische Universiteit van Eindhoven. ,,China is ongelooflijk goed bezig, investeert heel veel in waterstof. Maar het integreren van alle componenten, daar zijn wij goed in.” Of zoals directeur Theo Hendriks (foto links) van HyMove, de Arnhemse producent van brandstofcelsystemen voor bussen en vrachtwagens, dat zegt: ,,Wij verbinden de waterstofketen. China zit nog lang niet op ons niveau. Ook technisch niet. Onze brandstofcelsystemen zijn tot wel 40 procent zuiniger.”

Tot ze ons kopiëren. Dan is het feestje voorbij? Smeulders: ,,Wij moeten ervoor zorgen dat we weer iets nieuws bedenken. Ze doen hun best maar. Zij zijn goed in produceren op grote schaal. Wij zijn innovatiever, creatiever, onze kennisinfrastructuur is beter.”

Haast 

China heeft haast. De luchtkwaliteit is er ‘een behoorlijk item’. Op sommige dagen is in grote steden de smog zo dik dat je overdag de zon niet kunt zien. ,,Er staan 1032 kolencentrales en er komen er de komende tijd nog eens 126 bij. Dat lijkt wat haaks te staan op alle ontwikkelingen. Waarom zou je die bijbouwen als je waterstof wilt… Daar staat tegenover dat plannen voor 369 kolencentrales in de weer verdere toekomst zijn geschrapt. Ze gaan echt om en kiezen voor schone energie zoals waterstof. Dus daar moeten wij bij zijn.”

Er liggen zeker kansen, geeft zijn collega Ad van Wijk toe. Hij is hoogleraar toekomstige energiesystemen aan de TU in Delft. ,,Maar laat ons ook weer niet een te grote broek aantrekken. Landen als Zwitserland, Frankrijk, Duitsland, de VS en Japan zijn ook heel ver.”

Top of the bill

Natuurlijk ‘moeten we er wat voor doen’ en daarom is die ‘missie belangrijk’, maar China ontvangt Gelderland niet voor niets met open armen, zegt zijn Eindhovense collega-professor Smeulders. ,,Wij zijn een wereldspeler, experts en top of the bill.” Hij lacht. ,,Nou ja, misschien overdrijf ik 10 procent.”

Waar China vol gas voor waterstof gaat, is Nederland nog niet zover. Wij lijken in een ‘semi-laboratorium-fase’ te zitten, onze eigen energietransitie komt maar schoorvoetend op gang. Terwijl we onszelf verkopen als experts, die een volwassen waterstoflijn in andere landen kunnen uitrollen. Nou, van dat beeld van dat semi-laboratorium, daar klopt dus niets van, zegt Smeulders. ,,Nederland is na Duitsland de allergrootste producent van waterstof. Maar dat wordt nu nog vooral gebruikt om er kunstmest van te maken. Niet eens duurzaam. Ze maken uit aardgas waterstof. Dat kan nog veel groener.”

Er bestaan plannen om overtollige windenergie op zee te gebruiken voor de productie van waterstof. Grote bedrijven als Tennet, Gasunie, Eneco, Tatasteel en Rotterdam Seaport oriënteren zich op waterstof, weet Smeulders. Akzo gaat een grote waterstoffabriek bouwen in Delfzijl. ,,Er gaat echt wat gebeuren.”

Politiek treuzelt

Het is inderdaad zo dat als het gaat om vervoer we wat weinig gas geven, knikt Theo Hendriks van het Arnhemse HyMove, dat in Nederland – in samenwerking met vervoersbedrijf Syntus – een paar waterstofbussen op de weg en in de gewone dienstregeling heeft. Op de Veluwe rijden waterstofbussen onder meer op de tracés tussen Apeldoorn en Arnhem, Zwolle en Harderwijk. ,,In Nederland durven we niet echt te kiezen. Iedereen die in het wereldje zit weet: het wordt waterstof. Maar de politiek treuzelt.” Hij snapt dat niet. ,,Waar zijn ‘ze’ bang voor?” Misschien dat resultaten van een onderzoek van Syntus nog een steentje kunnen bijdragen. Die maakt binnenkort bekend dat waterstofbussen met de techniek van HyMove net zo betrouwbaar zijn als dieselbussen.

Of zou het zijn dat de politieke waterstof-twijfelaars zich laten leiden door de wetenschap dat waterstof alleen onder zeer hoge druk – veel hoger dan autogas – in tanks kan worden opgeslagen; en domineert de angst dat straks ‘dus’ allemaal potentiële bommen rondrijden? ,,Nou, als dat het is”, zegt Harrie Knol, senior productontwikkeling bij Veco in Eerbeek, een bedrijf dat precisie-onderdelen voor de productie van waterstof maakt. ,,Een volle benzinetank is veel gevaarlijker.”

Hendriks is 71 jaar en weet zeker dat dat moment komt en dat hij dat nog gaat meemaken. ,,De afslag naar schone energie en schone lucht was nog nooit zo dichtbij.”

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here